دوشنبه, 30 مهر 1397 ساعت 11:05

میدان امام (استان اصفهان)

نوشته شده توسط 
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

میدان امام (نقش جهان) در تاریخ ۸ بهمن ۱۳۱۳ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد و در اردیبهشت ۱۳۵۸ جزء نخستین آثار ایرانی بود که به‌ عنوان میراث

جهانی یونسکو نیز به ثبت جهانی رسید.
بناهای تاریخی موجود در میدان نقش جهان شامل عالی‌ قاپو، مسجد جامع عباسی، مسجد شیخ لطف‌الله و سر در قیصریه است. علاوه بر این بناها دویست حجره دو طبقه پیرامون میدان واقع شده‌ است که عموما جایگاه عرضه صنایع دستی اصفهان می‌باشند.
تا پیش از دوره صفویه، در جایگاه کنونی این میدان، باغی به نام نقش جهان وجود داشته‌ است. این باغ، نام خود را از شهری در آذربایجان گرفته که اینک به نام نخجوان خوانده می‌شود. حمدالله مستوفی درباره این شهر گفته ‌است: «شهری خوش است که آن را نقش ‌جهان خوانند و اکثر عمارات آن از آجر است» این میدان که در فهرست میراث جهانی با نام میدان شاه ثبت شده ‌است، در زمان ساخت و در تقابل با میدان کهنه که مسجد جامع در آن قرار داشت، میدان نو نامیده می‌شد. امروزه نام رسمی این میدان، میدان امام است.
میدان نقش جهان، می‌دانی مستطیل شکل به درازای ۵۰۷ متر و پهنای ۱۵۸ متر در مرکز شهر اصفهان است.
با توجه به وجود دو بنای مذهبی (مسجد شیخ لطف‌الله و مسجد جامع عباسی) در اضلاع جنوبی و شرقی، برگزدین چنین جهتی برای میدان معقول و دارای یک رابطه هندسی پیوسته ‌است.
پیش از آ‌نکه شهر اصفهان به پایتختی ایران صفوی برگزیده شود در محل این میدان باغی گسترده وجود داشته‌ است بنام «نقش جهان». این باغ همچنین محل استقرار ساختمان‌ های دولتی و کاخ فرمانروایان تیموری و آق‌قویونلوها بود. در آن زمان بخش میْدانی باغ، «درب کوشک» نام داشت. این بخش در ضلع غربی میدان نقش جهان امروزی و در محل ساخت کاخ عالی قاپو قرار داشته ‌است.
در دوران سلجوقیان، دست کم بخشی از باغ نقش جهان بنام به میدان «کوشک» بوده ‌است. دستگیری برکیارق از سوی برادرش محمود در این میدان رخ داده‌ است. همچنین میدان کوشک، جایگاه اعدام محکومان به اعدام و برگزاری برخی از آیین‌های رسمی همچون جشن نوروز بوده ‌است.
از ابتدای سلطنت شاه عباس اول، سطح میدان در اندازه بسیار بزرگتر از میدان کوشک سابق تسطیح شده و بارها آیین چراغانی و آتش‌ بازی در آن برپا شده ‌است. منابع گوناگون، بنای به شکل فعلی را در دوره سلطنت شاه عباس اول و به سال ۱۰۱۱ قمری دانسته‌اند. احتمال دارد که بنای این میدان از روی نقشهٔ میدان حسن پادشاه در تبریز برداشت شده باشد. استاد محمدرضا و استاد علی‌ اکبر اصفهانی، نام دو تن از معمارانی است که میدان را طرح ریزی نموده و آن را به شکل فعلی بنا نهاده‌اند. نام این دو معمار بر سر در بناهای پیرامونی میدان به چشم می‌خورد.

(فکر تاریخ کرد راغب و گفت شد در کعبه در صفاهان باز)
 با محاسبهٔ حروف ابجد مصراع دوم این شعر تاریخ اتمام ساخت (۱۰۴۶) به دست می‌آید. در طول دوران ساخت میدان و پس از آن در سراسر دوران صفویه، میدان زنده و فعال بوده، لیکن در دوران شاه سلیمان و شاه سلطان حسین، به تدریج از رسیدگی به میدان خودداری شده ‌است. در ایام سلطنت شاه سلطان حسین، جوی ‌های آب به تدریج راکد شده و آخرین درختان باقیمانده از درختانی که شاه عباس به دست خود کاشته بود، خشکیده‌اند.
در دوره قاجار، این میدان نیز مانند سایر بناهای تاریخی اصفهان مورد بی ‌توجهی قرار گرفت. بخش ‌هایی از میدان در طول دوران آشفتگی ایران از حمله اشرف افغان تا استقرار حکومت قاجاریه، تخریب گردید. بخش ‌هایی نیز از جمله عمارت نقاره‌ خانه در دوره قاجار از میان رفت. از زمان حکومت رضا شاه تا امروز، کار مرمت و بازسازی این ابنیه بطور مداوم ادامه دارد.
در پیرامون میدان، مشهورترین و عظیمترین بناهای تاریخی اصفهان مانند مسجد جامع عباسی یا مسجد شاه (در ضلع جنوبی)، مسجد شیخ لطف‌الله (در ضلع شرقی)، عمارت عالی ‌قاپو (در ضلع غربی) و سر در قیصریه (در ضلع شمالی) ساخته شده ‌است. اطراف میدان را چهار بازار بزرگ احاطه کرده‌اند. سود حاصل از چهار بازار اطراف میدان، در سال ۱۰۱۷ قمری وقف چهارده معصوم شده ‌است. همزیستی ابنیه تجاری با ساختمان‌ های حکومتی و مذهبی و همچنین وجود قدیمی ‌ترین دروازه بازی چوگان جهان در میانه میدان از جاذبه‌های معماری میدان است.


خواندن 104 دفعه آخرین ویرایش در دوشنبه, 30 مهر 1397 ساعت 13:24
محتوای بیشتر در این بخش: « منارجنبان ( استان اصفهان )

ساز سفر پاسارگاد

وب سایت اطلاع رسانی گردشگری فکر سفر

کلیه حقوق این وب سایت محفوظ و متعلق به مجموعه ساز سفر پاسارگاد می باشد.