پنج شنبه, 28 دی 1396 ساعت 19:09

کاخ چهلستون (استان اصفهان)

نوشته شده توسط 
این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)

کاخ چهلستون اصفهان یکی از کاخ‌ های مهم سه‌ گانه باقی‌ مانده از عصر صفوی است که هر چند در مقایسه با کاخ ‌های پادشاهان پیشین عظمت کمتری داشت،

 اما به خاطر تزئینات بی ‌نظیرش بسیار جذاب بود. کاخ چهلستون شامل تالار سلطنتی، ایوان و چندین اتاق مرتبط با یکدیگر است و از جمله زیبایی ‌های این کاخ، آیینه‌ کاری‌ ها، گچ‌ بری ‌ها و نقاشی ‌های عالی آن است. تا قبل از اینکه ایوان کاخ چهلستون ساخته شود، تمام ایوان ‌های بنا ها از سه طرف محصور بوده‌ اند و فقط یک جانب آنها باز بوده است، اما در این ایوان، سه طرف باز و یک طرف بسته است. به همین خاطر این ایوان فضای جدیدی در معماری ایرانی پدید آورد که ارتباط بی ‌نظیری بین بیرون و درون ساختمان ایجاد می‌ کرد. از جذابیت ‌های دیگر این کاخ وجود باغ و استخر رو به ‌روی کاخ است. انعکاس بنا در آب استخر حالتی خیال ‌انگیز به آن می ‌بخشد که باید آن را تجربه کرد.     

تا سال 1327 خورشیدی ، چون تاریخ دقیق بنا به دست نیامده بود ، اظهار نظر درباره تاریخ بنای چهلستون مشکل می‌ نمود. لیکن در همان سال در نتیجه کاوش‌ هایی که به عمل آمد، در جبهه تالار کاخ، اشعاری در دو کتیبه از زیر گچ بدست آمد که یکی کوتاه تر و بر زمینه صورتی رنگ، بنای تالار چهلستون را به شاه عباس دوم نسبت می‌ دهد و سال اتمام آن را 1057 هجری قمری تعیین می‌کند و  مبارک‌ ترین بنا های دنیا  مصرع آخر شعری است که به حساب حروف ابجد، سال اتمام بنا را بازگو می‌ کند و در کتیبه ‌ای در کاخ از زیر گچ بیرون آمد. سال 1057 هجری ! دیگری که طولانی ‌تر است و خطوط آن گچ ‌بری بر زمینه آبی رنگ است از تعمیرات زمان شاه سلطان حسین حکایت دارد.

  یکی از برنامه ‌های شهری دوره شاه عباس اول و پس از انتخاب شهر اصفهان به عنوان پایتخت در سال 1007 هجری قمری، احداث خیابان زیبا و طویل چهار باغ و باغ های متعدد در پیرامون آن بود. پی در پی بودن باغ ها که یاد آور مفهوم باغ اندر باغ هستند، چون باغ خر گاه، باغ بلبل، باغ هشت بهشت، باغ فتح آباد، باغ کاج ، باغ نسترن، باغ خلعت ، باغ انگورستان و سایر باغ ها، از جمله اصول طرح اندازی شهر اصفهان محسوب می‌ گردید. امروزه به جز باغ هشت بهشت و باغ چهلستون، سایر باغ ها از بین رفته ‌اند و تنها نامی از آنها باقی است. یکی از این باغ ها، باغ جهان نما بود که خیابان چهار باغ که از غرب آن می‌ گذشت، به آن رونق بخشیده بود.

  در میان باغ چهلستون، شاه عباس عمارتی به شکل کلاه فرنگی با اتاق های کوچک در اطراف آن طرح انداخت که هسته اولیه کاخ چهلستون گشت. این باغ درباری جهت پذیرایی از میهمانان دربار شاه در مراسم و جشن‌ ها استفاده می‌ شده است و سپس با شروع سلطنت شاه عباس دوم، هفتمین پادشاه صفوی، عمارت چهلستون توسعه داده شد و تالار ها و ایوان‌ هایی برآن افزودند. از آن جمله می‌ توان به تالار آینه، تالار هجده ستون، دو اتاق بزرگ شمالی و جنوبی تالار آینه ، ایوان های طرفین سر سرای پادشاهی و حوض بزرگ مقابل تالار با کلیه تزئینات نقاشی، آیینه کاری، کاشیکاری دیوار ها و سقف ‌ها اشاره کرد. تالار های وسیع کاخ در دوره شاه عباس دوم نیز محل بار عام و کاخ پذیرایی‌ های رسمی بوده است. این کاخ در سال 1056 هجری قمری ( 1642 میلادی ) با حضور شاه عباس دوم و سفیران کشور های خارجی افتتاح شد.

  در دوازدهمین سال سلطنت شاه سلطان حسین ، کاخ چهلستون دچار حریق شده و سپس تعمیراتی در آن و به احتمال زیاد مطابق سابق به عمل آمده است. بنابر اظهار نظر سیاحان همچون فلاندن و کست در زمان پادشاهی محمد شاه قاجار ونیز مادام دیو لافوآ، در سال 1298 هجری قمری، باغ چهلستون به حالت اصلی خود باقی بوده اما از سال 1300 هجری قمری در زمان ظل السلطان – فرزند ناصر الدین شاه و والی اصفهان – خرابی بسیار در این عمارت به عمد راه یافته است. فضای کاخ چهل ستون، همان فضای قصه ‌های هزار و یک شب به روایت شهرزاد قصه‌ گوست. شاید از همین روست که « آرتور دوگوبینو » می ‌نویسد: « شهری همچون اصفهان ساخته نمی ‌شد و چنین هنر هایی شکوفا نمی‌ گشت ، اگر پادشاهان و معماران بنا های پایتخت ( منظور اصفهان ) روز ها و شب‌ های خود را صرف شنیدن داستان های شگفت‌ انگیز مربوط به فرشتگان نکرده بودند ».

خواندن 859 دفعه آخرین ویرایش در یکشنبه, 29 مهر 1397 ساعت 10:04

تماشاخانه تصویر

محتوای بیشتر در این بخش: « عمارت عالی ‌قاپو (استان اصفهان)

ساز سفر پاسارگاد

وب سایت اطلاع رسانی گردشگری فکر سفر

کلیه حقوق این وب سایت محفوظ و متعلق به مجموعه ساز سفر پاسارگاد می باشد.